IP-classificatie: wat is het en hoe kies je de juiste?

Wat maakt elektronische apparatuur werkelijk duurzaam? Het antwoord ligt in de IP-classificatie: de internationale norm die classificeert in hoeverre een elektrisch apparaat bestand is tegen het binnendringen van vaste voorwerpen of vloeistoffen. Het kiezen van de juiste classificatie is essentieel voor de veiligheid van zowel de apparatuur als de mensen die ermee werken.

Ingress Protection (IP) definieert de bescherming tegen het binnendringen van vaste voorwerpen en vloeistoffen. Stof en vocht vormen niet alleen een bedreiging voor machines, maar kunnen ook de elektrische isolatie aantasten. De IP-classificatie vormt het objectieve criterium om te bepalen of een apparaat geschikt is voor een bepaalde werkomgeving, wat zorgt voor betrouwbare installaties die voldoen aan de geldende normen.

De IP-classificatie bestaat uit twee cijfers en, indien van toepassing, een letter. De nummering is oplopend: hogere cijfers duiden op een betere bescherming. Als het tweede cijfer is vervangen door een X, betekent dit dat er geen vereiste is voor bescherming tegen water.

• Het eerste cijfer (0–6) geeft de bescherming tegen vaste deeltjes aan.
• Het tweede cijfer (0–9) geeft de bescherming tegen vloeistoffen aan (druk, hoeveelheid en diepte).
• Wanneer aanwezig, duiden het derde en vierde teken op de bescherming tegen mechanische schokken.

Voor de meest veeleisende omgevingen garandeerd IP 69K volledige bescherming tegen stof, dampen, onderdompeling in vloeistoffen en hogedrukstralen met heet water.

De IEC 60529 (EN 60529 in de EU) is de referentienorm waarin technische vereisten en testmethoden zijn vastgelegd. Om de classificatie te verkrijgen, ondergaat elk apparaat laboratoriumtests die het binnendringen van stofdeeltjes en vloeistoffen simuleren. In specifieke omgevingen, zoals campings, bij buitenverlichting of in openbare toiletten, schrijft de norm een ​​minimale IP-classificatie voor.

Bij producten van Finder heeft het eerste cijfer betrekking op de bescherming tegen het binnendringen van vaste voorwerpen in het relais en tegen toegang tot gevaarlijke onderdelen. Het tweede cijfer heeft betrekking op de bescherming tegen het binnendringen van vloeistoffen. De IP-classificatie is gebaseerd op normaal gebruik, ongeacht of het product in een voet (sokkel) of op een printplaat is gemonteerd. Bij voeten (sokkels) duidt een IP 20-classificatie aan dat de bescherming biedt tegen aanraking met objecten groter dan 12,5mm, zoals vingers (volgens VDE 0106).

De keuze voor een IP-classificatie hangt af van verschillende factoren: de omgeving, blootstelling aan stof en vloeistoffen, en wettelijke vereisten.

• Kantoren, woningen en binnenruimtes: Omdat dit doorgaans droge omgevingen zijn, is een IP 20- of IP 21-classificatie hier de standaard.
• Badkamers en keukens: Vanwege blootstelling aan spatwater en condensatie is een hogere beschermingsgraad vereist; denk aan IP 44 voor keukens en IP 67/IP 68 voor badkamers en doucheruimtes.
• Buitenruimtes en tuinen: Blootstelling aan weersinvloeden, stof en irrigatiesystemen vereist een hogere beschermingsgraad. De minimale classificatie is IP 44, oplopend tot IP 54 of IP 55 in de meest blootgestelde gebieden.

De bewegingsmelders uit de Serie 18 hebben beschermingsgraden variërend van IP 40 voor binnengebruik tot IP 55 voor buitengebruik (typen 18.A1 en 18.81). Om verlichting in te schakelen op basis van de omgevingslichtsterkte, kunt u gebruikmaken van schemeringsschakelaars uit de Serie 10 (met een IP 54-classificatie, geschikt voor buitengebruik) of uit de Serie 11. Hoewel de schemeringsschakelaars uit de Serie 11 een IP 20-classificatie hebben, zijn ze voorzien van een externe lichtsensor met hogere IP-classificatie. Het Type 011.02 heeft een IP 54-classificatie, terwijl type 011.03, bedoeld voor inbouw, beschikt over een IP 66/67-classificatie.

De Serie omvat de Types 72.01, 72.11 en 72.51, die allemaal geschikt zijn voor het regelen van het niveau van geleidende vloeistoffen, evenals het bewakingsrelais Type 72.42: aanbevolen voor gebruik met pompen, compressoren of motoren in systemen waarbij de belasting moet worden afgewisseld. Het assortiment bevat verder de vlotterschakelaar Type 72.A1 voor grijs water, de vlotterschakelaar Type 72.B1 voor zwart water en de ruimtebesparende vlotterschakelaar Type 72.C1. Al deze producten beschikken over een IP68-classificatie.

De IP-classificatie biedt geen garantie voor permanente bescherming. Deze bescherming kan door externe factoren in het gedrang komen: een installatie die niet aan de geldende normen voldoet of beschadigd is, kan niet alleen de veiligheid in gevaar brengen, maar er ook toe leiden dat de verzekeringsdekking voor het systeem komt te vervallen.

• Soorten vloeistoffen: De IP-classificaties gelden uitsluitend voor zoet water. Bijtende stoffen, oplosmiddelen of zeewater kunnen schadelijk zijn.
• Omgevingsfactoren: Uv-straling en temperatuurschommelingen kunnen materialen en afdichtingen aantasten. Periodieke inspecties zijn essentieel om de integriteit van het systeem te controleren.
• Natuurlijke slijtage: Door veroudering van materialen verslechtert de kwaliteit van de afdichtingen. Het is raadzaam om onderdelen bij de eerste tekenen van slijtage te vervangen, om zo definitief falen te voorkomen.